Which is the most irritating ritual in our Indian society?

Share Button

About 4–5 years ago, one of our relatives, a man in his mid fifties passed away. We went to their house to pay condolences to his wife. Let us call her Kamala. That was the third or fourth day after her husbands death.

She was sitting in one corner of the room on the floor with grief stricken face.

There were many people, most of them relatives roaming hurriedly here and there and occasionally coming to her and adorning her in some way or other.

When I saw Kamala the first thing I felt, was a shock. Then there started a dull pain in my heart.

She was dressed up just like a bride. A bright colored saree, hand full of green bangles, lot of flowers in the hair, turmeric applied on her face and a bindi on her forehead

An old lady passing by saw her and commented “Why is this sticker bindi? Let her wear a big size bindi with kumkum(a red colored powder)”

The old lady removed the sticker and applied large round bindi with kumkum.

“Oh Kamala, why are you accepting all these things? Don’t you know what is going to happen in a few days?” my heart cried silently.

But she had already been conditioned to acceptance. Even as tears flowed down her face, she sat silently accepting whatever was being done to her.

I knew the reason. And it broke my heart.

People believe that the man’s ‘atma’(spirit) would be roaming around until final rites are performed on 11th day.

To keep the man’s atma happy, his wife would be decked like a ‘sumangali’ (married woman whose husband is still alive) things for those 11 days.

And what happens on the 11th day?

The same women would break her bangles, erase her kumkum, remove flowers from her hair and what not.

You adorn her like bride, and one day you suddenly remove all those signs of sumangali.

You do not let her grieve peacefully in those eleven days.

You do not let her come out of her grief after eleven days.

We went there to talk with her for sometime and console her. But there was absolutely no scope of talking with her. We couldn’t withstand all those happenings. Even as we tried to explain her not to accept all these things, she would not listen.

We returned home after ten minutes

I think irritating would be a very mild word for this ritual.

(Even though this ritual has been done away in most of the places in India, it still continues.)

Share Button

Paalaina Kaarave Bangaaru Kallu

Share Button

                                             
                       (స్వాతి నవరసముల కథల పోటీలో బహుమతి పొందిన కథ)                                                                      04.09.87 స్వాతి వార పత్రిక
“ఏడవకు ఏడవకు నా చిట్టి పాపా… ఏడిస్తే నీ కళ్ళు నీలాలు గారు… నీలాలు గారితే నే చూడలేనూ… పాలైనా గారవే బంగారు కళ్ళూ…”
లోకం మీద ఇంత చీకటిని ఒంపేసి సూరీడు తనేమో హాయిగా ఆకాశం భూమి కలిసే సన్నని గీతకవతల హాయిగా విశ్రాంతి తీసుకొంటున్న వేళ… అసలే బరువుగా అలసటగా పడుతున్న అడుగులు… ఆ ఇంట్లోంచి దూరంగా గాలిలో తేలివస్తున్న ఆ పాట వినగానే మరింత బరువైయ్యాయి…
కాళ్ళలోకి ఎక్కడలేని నిస్సత్తువా వచ్చేసింది. ఒక్కో అడుగూ ఒక్కో అడుగూ ముందుకు వేస్తున్నకొద్దీ ఆ పాట… దానితో బాటు వినిపించే ఉయ్యాలకి కట్టిన మువ్వల చప్పుడూ దూరమవుతున్నాయి.
రోజులాగే అనుకొన్నాను “ఎంత అదృష్టవంతురాలు ఆ పాప!”
అవును మరి… సాయంత్రమయ్యేసరికల్లా అమ్మచేతి గోరుముద్దలు తినేసి… అమ్మ చేత కథలు చెప్పించుకొని… మువ్వలు కట్టిన ఉయ్యాల మంచంలో ఏ కలతలూ ఏ చికాకులు లేకుండా హాయిగా నిద్ర పోతూ…
ఆ తల్లో? ఆమె మాత్రం అదృష్టవంతురాలు కాదూ?
“అమ్మా ఈ రోజునువ్వు ఆఫీసు కెళ్ళద్దమ్మా” అంటూ మోకాళ్ళని చుట్టేసే చిట్టిచిట్టి చేతుల్ని బలవంతంగా విడిపించుకొని వెళ్ళక్కర్లేదు…
ఆఫీసులో క్షణం క్షణం ఆ చిట్టి చిట్టి చేతుల్నీ… ఆ పాల బుగ్గల్నీ తలచుకొంటూ బెంగతో గడపక్కర్లేదు…
ప్చ్! కాళ్ళదాకా కప్పుకుంటే తలకీ, తల దాకా కప్పుకుంటే కాళ్లకీ సరిపోని చిరుగుల దుప్పటి లాంటి జీవితం!
“పాలైన గారవే బంగారు కళ్ళూ.” గుర్తొస్తే చెవుల్లో గింగురుమంటున్న ఆ వాక్యం… మనసులో ఏదో బాధ… ఉండలు తిరిగి గొంతు కడ్డం పడేలా చేస్తోంది.
పొద్దున్న ఆఫీసుకి బయల్దేరి వెళ్ళే ముందు… అసలలా ఎలా చెయ్యగలిగాన్నేను?
విసురుగా తలుపు తీసుకొని వీధిలోకి నడుస్తూ వెనక్కి తిరిగి చూసేసరికి పాలబుగ్గల్ని కన్నీళ్ళతో తడిపేసుకొని కళ్ళింతింత చేసుకొని చూస్తూ కనబడిన బాబు మోహం ఆఫీసులో పనిచేస్తున్న ఎనిమిది గంటల్లోనూ మనసుని నులిమేస్తూనే ఉంది.
ఆ కళ్ళల్లో ఎంత దు:ఖం! దు:ఖం కంటే ఎక్కువగా ఎంత నిస్సహాయం!
అంతకంటే ఎక్కువగా ఎంత ఆశ్చర్యం!
“అమ్మేనా నన్ను కొట్టింది? అమ్మేనా నన్ను కొట్టి ఒక్క చిన్న ముద్దయినా ఇయ్యకుండా వెళ్ళిపోతోంది” – అని.
లేత తమలపాకుల్లాంటి బుగ్గల మీద తట్టతేలిన వేళ్ల గుర్తుల్ని తలుచుకొంటూ ఎన్నిసార్లు బాత్రూంలో కెళ్ళి కళ్ళుతుడుచుకొన్నానో… కొట్టిన తర్వాత ఒక్కసారి… కేవలం ఒక్కసారి… ఆ పాలబుగ్గల మీద అలా రాసి ఒ చిన్న ముద్దు ఇచ్చేసొస్తే ఆ ఎనిమిది గంటల శిక్షా ఉండేది కాదు. ఆఫీసుకొచ్చాక ఎంత సేపు ఏడ్చాడో?
మధ్యాహ్నం అన్నం తిన్నాడో లేదో? బాగా ఏడ్చి విసిగిస్తున్నాడని అవ్వ మరింత విసుక్కొందేమో? తనూవిసుగేసి రెండు కొట్టిందేమో? ఏడ్చి ఏడ్చి సొమ్మసిల్లి పోతే నిద్రపోయాడేమో?
పీడ విరగడయిందని తనూ నిద్రపోయిందేమో? ఎప్పటికో తెప్పరిల్లుకొని “దాహం” అనడిగితే ఆ నిద్రలోనే వాడిని కసిరిందేమో?
బాబొక్కడే నిద్రలేచి “అమ్మా మంచి నీళ్ళమ్మా” అని ఇల్లంతా తిరిగాడేమో?
ఒక్కో ప్రశ్నా ఒక్కో ప్రశ్నా వేసుకొంటున్న కొద్దీ గుండెలోని బరువంతా కాళ్లలోకి వచ్చేసినట్టు అడుగులు మరింత తడబడుతున్నాయి.
పొద్దున్న కోపంతో అన్నం తినకుండా బయల్దేరిపోయాను. మధ్యాహ్నం లంచవర్లో తినబుద్ధి గాక మానేశాను. ఆ బరువుని మొయ్యలేనంటున్నాయి నీరసంగా ఉన్న కాళ్ళు అసలెందుకంత కోపం వచ్చింది నాకు?
అది కోపం కాదు నిస్సహాయత… నిస్సహాయతా కాదు… ఉక్రోషం… ఉక్రోషమూ కాదు దు:ఖం…
పొద్దున్నే పక్కింటి అబ్బాయి ఓ కాడ్బరీస్ చాక్లెట్ తెచ్చుకొని బాబెదురుగా నిల్చొని తింటుంటే ఆశగా చూశాడు బాబు.
“అమ్మా నాకూ అటువంటి కాడ్బరీ చాక్లెట్ కావాలి” అని పేచీ పెట్టాడు.
పర్సులో ఉన్న ఆఖరి పది రూపాయల నోటు కూడా నిన్నటితో ఖర్చయిపోయింది. పర్సులో బస్సులో వెళ్ళడానికి సరిపడా చిల్లర డబ్బులున్నాయంతే!
“ఇవాళ జీతాలొస్తాయిగా! బోల్డుడబ్బులొస్తాయి. సాయంత్రం ఆఫీసు నుండి వచ్చేటప్పుడు ఒకటి కాదు రెండు కొనితెస్తాను. ఏం?” అన్నాను.
ఊహూ వినడే!
బాబెదురుగానే ఆ అబ్బాయి అలా లొట్టలేసుకొని తింటుంటే బాబు నోట్లోంచి ఊరుతున్న లాలాజలాన్నీ… కళ్ళలోంచి ఉబుకుతున్న ఆశను చూస్తుంటే కన్నీళ్ళు దాచుకోవడం ఎంత కష్టమయిందో!
ఎంత చెప్పినా వినకుండా ఏడుపు లంకించుకొన్నాడు…కాళ్లు తపతపా కొట్టుకొన్నాడు… అన్నప్పళ్ళాన్ని దూరంగా తోసేశాడు… స్నానానికి రానని మొండి కేశాడు…
ఉక్రోషం, నిస్సహాయత, దు:ఖం కలగలసిన భావం మనసుని ఉక్కిరిబిక్కిరి చేయగా నా బతుకుమీద నాకే అసహ్యం పుట్టగా ఎవరిమీదో కసితీర్చుకొంటున్నట్టు బాబు చెంపమీద చెళ్ళుమని కొట్టి బాబు ఏడుస్తున్న ఏడుపుని కూడా పట్టించుకోకుండా వచ్చేశాను.
ఫలితం ఎనిమిది గంటల నరకయాతన….. కానీ.. అనుకొన్నట్టు జీతాలొచ్చేసుంటే బాబుకి ఓ రెండు కాడ్బరీలు కొని తీసికెళ్ళుంటే ఈ చిత్ర హింస కొద్దిగానైనా తగ్గేదేమో!
కానీ మామూలే! ఈ రోజూ జీతాల్లేవు. రేపు తప్పకుండా ఇస్తారట. అప్పుకొసం చెయ్యి చాచక తప్పలేదు.
ఈ రోజు తప్పక జీతాలిస్తారని పర్సులోని ఆఖరినోటుని కూడా ఖర్చు పెట్టేసుకొని వచ్చిన నాలాంటి వారే అందరూనూ!
అందరివీ చాలీచాలని బతుకులే!
ఎలాగోలా అయిదు రూపాయలు దొరికాయి. ఆ అయిదు రూపాయిల్లోనూ బస్సుకి రూపాయి పోనూ మిగిలినవి నాలుగు! వేస్తున్న అడుగులు ఆగిపోయాయి…
ఎదురుగా ద్వారకా ఎంపోరియం అని మెరుస్తున్న అక్షరాలతో పెద్ద డిపార్ట్మెంటల్ స్టోరు… ముందున్న కౌంటరు మీద పెట్టిన సీసాల్లో రకరకాల చాక్లెట్లూ, బిస్కెట్లూ!
ఆ పెద్ద డిపార్ట్మెంటల్ స్టోరుకి పక్కనే ఓ చిన్న జంగిడీ… ఆ జంగిడీ నిండా పెసరపణుకులు… ఆ పుణుకుల మీద ముసురుతున్న ఈగల్ని చేతిలోని మురికి గుడ్డతో తోలుతూ ఓ ముసలమ్మ…
ముసలమ్మనీ. ఆ జంగిడీనీ, దానిముందు నిల్చొని అవ్వ ఆకుల్లో పెట్టి ఇచ్చిన పుణుకుల్ని ఆబగా తింటున్న మనుషుల్నీ రోజూ చూస్తూనే ఉంటాను…
ఆ జంగిడీని దాటుకొని ద్వారకా ఎంపోరియం ఉన్న వైపు నుండి రెండు కళ్ళు దీనంగా ఆ జంగిడీలోని పుణుకుల వైపు చూస్తున్నాయి… ఆ కళ్ళల్లో అదే ఆశ… ఆ చూపుల్లో అదే దీనత్వం… ఆ నోట్లో అదే లాలాజలం…
పొద్దున్న పక్కింటి అబ్బాయి కాడ్బరీ చాక్లెట్ తింటున్నప్పుడు బాబు చూపులకి ప్రతి బింబం లాగున్నాయి ఆ చూపులు!
రెండడుగులు ముందుకు వేసి వెనక్కు తిరిగి చూశాను.
పుణుకుల మీంచి చూపు తిప్పి ఒంగొని నేలమీద ఏదో వెతుకుతోంది ఆ పాప. చిరిగి వెలసిపోయి ఒదులొదులుగా వేలాడుతున్న గౌను… చింపిరి తల… మట్టిపట్టిన ఒళ్ళు… పుల్లల్లాంటి చేతులూ కాళ్ళూ… లోతుకుపోయిన బుగ్గలూ…

కిందకొంగి ఏదో వెతుకుతున్న ఆపిల్లవైపే అలా చూస్తుండిపోయాను కాస్సేపు. నిండా పదేళ్ళు కూడా ఉన్నట్టు లేవు. మరి ముందుకడుగెయ్య బుద్ధిపుట్టలేదు. వెనక్కు తిరిగి ఆ పిల్ల దగ్గరకు నడిచి అడిగాను.
“ఏయ్ పిల్లా ఏంటి వెతుకుతున్నావ్?”
“రూపాయి… రూపాయి బిళ్ళ ఈడ ఏడనో పడిపోనాదండీ…” చాలా సేపట్నుంచి వెతుకుతున్నట్లుంది, ఆ గొంతులో చెప్పలేనంత నీరసం…
నా మనస్సు కలుక్కుమంది.
“పుణుకులు కొనుక్కోడానికి వచ్చావా?” అడిగాను.
అవునన్నట్టు తల ఊపింది.
“రూపాయి పోయింది కదా… పోనీ ఇంటి కెళ్ళి అమ్మనడిగి ఇంకో రూపాయి తెచ్చుకోకూడదూ?”
జాలిగా చూసిందాపిల్ల. “అమ్మ సిన్నపుడే సచ్చిపోనాదండీ. అయ్యనడిగితే ఇత్తాడుగానీ పిన్ని కొట్టుద్దండీ” గౌనుని ఒక చేత్తో మెలిపెడుతూ ఆగిఆగి చెప్పింది.
“మరి ఈ రూపాయి నీకెవరిచ్చారూ?” అనుమానంగా అడిగాను.
“పొద్దుటేల బస్టాండుకాడ ఎవరివో సామాను కూసింత దూరం మోసుకెళ్తే రూపాయి ఇచ్చారండీ. సాయంత్రం పుణుకులు కొనుక్కోచ్చు కదా అని గౌనుకి కట్టుకుని దాచుకొన్నానండి. ఇక్కడికి వచ్చేదాకా ఉందండీ. పుణుకులు కొనుక్కొందామని చూసేసరికి కనపళ్ళేదండీ. ఇక్కడే ఎక్కడో పడిపోయినట్టుందండి.” గబగబా చెప్పేసి మళ్ళా ఒంగొని వెతకసాగింది.
“ఎంతసేపట్నుంచి వెతుకుతున్నావ్?” అడిగాను.
“మద్దేనం కూసింత ఎండవుండగానే వచ్చానండి” అంది.
అంటే రెండు మూడు గంటల్నుంచి అక్కడే అలాగే కింద పడిపోయిన ఆ రూపాయి బిళ్ళ గురించి వెతుకుతోందా? ఉండలా గొంతుకడ్డుపడి ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తున్న బాధ మరింత ఎక్కువయింది…
ఒక్కరూపాయి… కేవలం ఒక్కరూపాయి… నా దగ్గరున్ననాలుగురూపాయల్లోంచి ఒక్క రూపాయి తీసి ఇచ్చేస్తే?
అమ్మో! మిగిలిన మూడు రూపాయల్లో బాబుకి కాడ్బరీ కొనేస్తేబస్సుక్కూడా డబ్బులు మిగలవ్.
నెమ్మదిగా వెనక్కు తిరిగాను. ఈ సారి అడుగులు మరింత బరువయ్యాయి అయినా నేనింత బాధపడిపోవడమెందుకు? ఆ పిల్ల డబ్బులు పోయాయని అబద్ధం చెబుతూందేమో? మూటలు మోశానని అబద్ధం చెబుతూందేమో? రెండడుగులు ముందుకు వేశాను…
ఊహూ! ఆ మాటల్లో అబద్ధం ఉందేమో గాని ఆ మొహంలోని ఆకలి అబద్ధంకాదు… ఆ చూపుల్లోని నిరాశ అబద్ధం కాదు… నోటి లోంచి ఊరుతున్న తడి అబద్ధం కాదు…
మరో రెండడుగులు వేశాను. అయినా నేను మాత్రం ఏం చేయగలను?
ఆచిన్న కాడ్బరీ చాక్లేట్ని బాబు చేతిలో పెట్టి ఆ చిన్న బుగ్గల మీద ముద్దుల వర్షం కురిపిస్తే గాని గుండెలో మంటలు చల్లారవు.
మరో రెండడుగులు వేశాను. బాబు ఏడిస్తే ఎప్పటికైనా సరే కన్నీళ్ళు తుడిచి బుగ్గమీద ఓ ముద్దియ్యడానికి ఓ అమ్ముంది. ఇవాళ కాకపోయినా రేపైనా తను ఆశపడిన వస్తువు తినడానికి అవకాశముంది. కాని ఆ పాపకి..? ఓ నాలుగు పెసర పుణుకులు తినాలంటే నాలుగు కిలోల బరువు మోయాలి… కళ్ళంట నీళ్ళెట్టుకుంటే తుడిచే చెయ్యిలేదు. చెంప ఛెళ్ళుమనిపించే చెయ్యే ఉంది.
మరో రెండడుగులు వేశాను. బాబుకి మూడు రూపాయల ఆ ఖరీదైన చాక్లేటే కొనక్కర్లేదు. ఓ రూపాయి పెట్టి చిన్నది కొని మరిపింతలు పెట్టోచ్చు.
కానీ ఆ పాపకి అలా ఎవరు మరిపింతలు పెడతారు?
ఏ అర్ధరాత్రి దాకానో ఎక్కడో పడిపోయిన ఆ రూపాయి బిళ్ళ గురించి వెతికి వెతికి ఆపుకొంటున్న వెక్కిళ్ళతో ఇంటి దారి పడుతుందేమో?
అడుగులు మరి ముందుకు పడలేదు. గిరుక్కున వెనక్కు తిరిగాను. తిన్నగా ఆ పాపదగ్గరికి నడిచి చేతిలోని పర్సు తెరిచి అందులోని నాలుగు రూపాయి నోట్లలోంచి ఓ నోటు తీసి గబగబా ఆ పాప చేతిలో పెట్టేశాను ఆలస్యమయితే మనస్సు ఎక్కడ మారిపోతుందోనన్న ఆత్రంతో.
మరో మూడు నిమిషాలకల్లా పావ చేతిలో ఆకులో కట్టిన నాలుగు పెసరపుణుకులున్నాయి… వాటిని చూడగానే ఆ పాప కళ్ళు తళుక్కున మెరిశాయి… నేను చూస్తుండగానే పెదవులు తడయ్యాయి… ఎంతో అపురూపంగా పొట్లాన్ని పట్టుకొని ముందుకు నడిచిందా పాప.
“అదేంటి పుణుకులు తినవూ?” ఆత్రంగా అడిగాను.
ఒక్కసారి నా మోహం వైపు ఆ తరువాత చేతిలోని పొట్లాం వైపు ప్రేమగా చూసిందాపిల్ల.. ఆ తర్వాత నెమ్మదిగా అంది…
“ఇయ్యి … ఇయ్యి.. నా గురించి కాదండీ… ఇంట్లో మా తమ్ముడున్నాడు… సిన్నోడు… ఆడికిట్టాంటివి నేను కొనియ్యక పోతే ఎవరిస్తారు?” అలా అంటూనే ఆ పొట్లాన్ని భద్రంగా గౌన్లో చుట్టేసి ముందుకు నడిచిపోయింది. నిశ్చేష్టురాలినై చూస్తుండిపోయాను.
గొంతులో ఉండలా అడ్డుపడి ఉక్కిరి బిక్కిరి చేస్తున్న బాధ కరిగిపోయి కళ్ళలోంచి బయటకుబికింది. ఇంట్లోని నా బాబు రూపం వెళ్ళిపోతున్న ఆ పాప రూపంలో కరిగిపోయి కలిసిపోయినట్టనిపించిందో క్షణం. కన్నీళ్ళ తడిలో మసకబారిన కళ్లకి ఆ పాప వేస్తున్న ఒక్కో అడుగూ “నీలాలుగారితే నే చూడలేనూ… పాలైనా కారవే బంగారు కళ్ళూ.” అన్న పాటలోని ఒక్కో చరణంలా వినిపించింది.
చాలీచాలని చిరుగుల దుప్పటికో చిన్న మాసికలా!

 

Share Button

డెత్! ది లెవెలర్!(Death the leveller)

Share Button

 

                                                      డెత్! ది లెవెలర్!
                                         (18-10-1974, ఆంధ్రజ్యోతి)


వర్షం! వర్షం!
ఆకాశానికీ, భూమికీ మధ్య నీరుతప్ప మరేమీ లేనట్లు ఏకధారగా వర్షం!
ప్రపంచాన్నంతటినీ ముంచేయాలన్నంత ఆత్రంగా కురుస్తోంది వర్షం! నట్టనడి సముద్రంలో… ఉధృతమైన తుఫాన్లో ఒంటరిగా పయనించే పడవలాగుంది ఆ ఇల్లు.
పెచ్చులూడిపోయిన గోడలు… అక్కడక్కడ విరిగిపోయిన పెంకులు… మృత్యుదేవత కబళించబోయే ముసలిదానిలా ఉందా ఇల్లు!
మనుష్యులు ఆ ఇంటిని వెలివేసి కొన్ని పదుల సంవత్సరాలు దాటాయని ఆ ఇంటి ముందు పిచ్చిగా పెరిగిన ముళ్ళమొక్కలే చెపుతున్నాయి. ఆ ఇంట్లో… ఆ గదిలో… ఆ ముగ్గురు…
మిట్ట మధ్యాహ్నం రెండుగంటల సమయం. కానీ ఆ గదిలో చీకటి. బయటనుండి వచ్చిన వారికి ఆ ముగ్గురూ గాలిలో తేలిపోతున్న నీడల్లా కనిపిస్తారు.
కత్తి ఝుళిపించినట్లు మెరుపు మెరిసింది. ఆ ఒక్క క్షణంలో ముగ్గురూ ఒకరి నొకరు నిశితంగా చూసుకొన్నారు.
ఆ చూపుల్లో భయం… ఏదో చెప్పాలన్న ఆతృత… నిరాశ…విసుగు… ఎన్నో కలగా పులగ మయిపోయాయి.
మెరుపుతోబాటు ఉరుము!
ఏదో అదృశ్యహస్తం ఆకాశాన్నీ భూమినీ పిడికిట్లో బంధించి పటపటమని విరిచేస్తున్నట్లు శబ్దం!
ఆ చప్పడుతో ఆ ముగ్గురితో పాటు ఆ ఇల్లు, ఆ ఇంటిముందున్న మర్రిచెట్టు అదిరి పోయాయి.
ఆ ముగుర్లో మూలనున్న కిటికీలో రుమాలు పరుచుకొని దాని మీద ఠీవిగా కూర్చొన్నతని పేరు లక్ష్మీపతి. ఖరీదైన సూటు, చేతికున్న వజ్రపుపొడి ఉంగరం, చీకట్లో మెరుస్తున్న రేడియం డయల్ వాచి సమాజంలో అతనికున్న స్థానాన్ని తెలుపకనే తెలుపుతున్నాయి. కాని ప్రస్తుతం ఆ గదిలో… ఆ వర్షంలో… అతని విలువ ఒక మనిషిగా మాత్రమే!
అటువైపు మూలకి గోడకి ఆనుకొనీ ఆనుకోనట్లుగా నిలబడి, చేతులు రెండూ వెనక్కు పెట్టుకొని వర్షంలోకి తదేకంగా చూస్తున్నతని పేరు సుబ్బారావు. అతని కళ్ళు వర్షం వైపు చూస్తున్నా ఆ చూపులు వర్షపు ధారలను చీల్చుకొని ఏ దూర తీరాలకో చొచ్చుకుపోతున్నాయి. వేసుకొన్న నీలంరంగు పేంటుకి ఒక చిరుగు కనపడకుండా కుట్టిఉంది. కాళ్ళకున్న చెప్పలు సగం అరిగిపోయి వాటి వయస్సుని దీనంగా చాటి చెపుతున్నాయి. సమాజంలో అతన్ని మధ్య తరగతి కుటుంబీకుడంటారు.
సరిగ్గా ఆ గదిలో ద్వారాని కెదురుగా మోకాళ్ళలో తలదూర్చుకొని కదలిక అనేది లేకుండా కూర్చున్నతని పేరు ఎల్లయ్య. ఎవరైనా అతన్ని అలా చూస్తే వెక్కివెక్కి ఏడుస్తున్నాడనుకొనే అవకాశాలున్నాయి. కానీ అతనేడవక పోయినా మనస్సులో కూడా బయటలాగే తుఫాను రేగుతోందని అతని కళ్ళలోకి చూసిన వారికి తెలిసి పోతుంది. అతను కట్టుకొన్న గోచీ మోకాళ్ళ పైకి ఉంది. పైన ఒక చిన్న తుండుగుడ్డ తప్ప మరే ఆఛ్ఛాదనా లేదు. శరీరం మీద అక్కడక్కడ నీటి బొట్లు మెరుపు మెరిసినప్పడల్లా తళుక్కుమంటున్నాయి. కార్లలో తిరిగే పెద్ద మనుష్యులు అతనికి ముద్దుగా పెట్టిన పేరు అలగా జాతివాడు.
“ధనాధన్. ధన్ ధన్ ధన్” భూమి గిరగిరా తిరుగుతూ వెళ్ళి ఏదో గ్రహానికి గుద్దుకొన్నంత చప్పుడు. ముగ్గురూ ఉలిక్కిపడ్డారు.
లక్ష్మీపతి కిటికీలోంచి లేచాడు. ఒకడుగు ముందుకు వేశాడు. సుబ్బారావు వైపు చూశాడు.సుబ్బారావు వర్షంలోంచిచూపు మరల్చి లక్ష్మీపతివైపు చూడబోయి, చటుక్కున చూపు తిప్పేసి ఎల్లయ్య వైపు చూశాడు.
ఉరుము ఉరమగానే ఉలిక్కిపడిన ఎల్లయ్య మోకాళ్ళలో దూర్చిన తలను చటుక్కున పైకెత్తి ఎర్రటి కళ్ళతో ఇద్దరివైపు నిశితంగా ఒక్క క్షణం చూసి మళ్ళా తలవంచేసుకున్నాడు.
ముగ్గురికీ ఏదో చెప్పాలన్న ఆతృత. ఇంకొకరికి దగ్గరవుదామన్న కోరిక. కాని అలా చెయ్యలేని ఆశక్తత!
లక్ష్మీపతికి సుబ్బారావు స్థితిని చూస్తే చులకన. ఎల్లయ్య కండబలాన్ని చూస్తే భయం.
సుబ్బారావుకి లక్ష్మీపతి ఖరీదుని చూస్తే కసి. ఎల్లయ్య వేషాన్ని చూస్తే అసహ్యం. ఎల్లయ్యకు లక్ష్మిపతి మొహాన్ని చూస్తే భయం. సుబ్బారావు దుస్తుల్ని చూస్తే అసూయ!
ఆపద వచ్చినప్పడు పామూ, మనిషీ కూడా ఏకమవుతారన్న వాడెవడో?
నిజమే పామునీ, మనిషినీ ఏకం చేసిన పరిస్థితులు కూడా మనిషికీ మనిషికీ మధ్యనున్న అంతస్థుల గోడల్ని ఛేదించలేవేమో!
కుండపోతగా కురిసే వర్షంలో. ఆ పాడుబడిన ఇంట్లో తలదాచుకొన్న…. ఆ ముగ్గురికీ అప్పుడూ అంతస్తుల గోడలు అడ్డొచ్చాయంటే ఆ మనుష్యుల్ని సృష్టించిన దేముడే పైనించి చూసి ఫక్కుమని నవ్వుకొంటాడేమో!
**** ***** **** **** **** **** **** **** **** **** **** **** ***
లక్ష్మీపతి మళ్ళీ కిటికీలో సర్దుకొని కూర్చున్నాడు. బయట స్కూటరు తడిసి ముద్దయిపోతోంది.
“ప్చ్ ! ఒక్క పావుగంట ముందు బయల్దేరినా హాయిగా ఈ సరికి ఆ ఇంట్లో ఉండేవాడిని” అనుకొన్నాడు సున్నితంగా మొహంమీది తడిని అద్దుకొంటూ. చూసీచూడనట్లు మిగిలిన ఇద్దరివైపూ చూశాడు.
“వారిద్దరితో కలిసి ఉన్న ఆ పాడు పడిన ఇల్లు అతనికి నరక కూపంలా కనిపించింది. వారిద్దరికీ బదులు తన అరుణే ఇక్కడుంటే ఓహ్! అది స్వర్గమే కాదూ ! అవును. బయట వెండి తీగల్లా వర్షపు ధారలు. లోపల ఒంటికి అతుక్కుపోయిన బట్టల్లో గులాబీ లాంటి మొహం మీద నిల్చిన నీటి బిందువుల్తో తన కౌగిట్లో ఒదిగిపోయిన అరుణ!
లోపల సెగలు రగిలించే వేడి. బయట జివ్వుమనిపించే చలి. “అబ్బా ఏం చేస్తున్నావరుణా ! తెల్లని ఉల్లి పొరలాటి చీరలో మెత్తని పరుపు మీద అలవోకగా పడుక్కొని వర్షపు ధారలవైపు పరధ్యానంగా చూస్తున్నావా? ఎప్పటికీ రాని నీ ప్రియుని మీది అలుకతో నీ అందాల పాదాలు కందిపోయేటట్టు పచార్లు చేస్తున్నావా?ఉహూC. ఒద్దు నిరీక్షణలో అలసిన నీ మొహాన్ని చూడలేను … వచ్చేయ్ అరుణా! ఇక్కడి కొచ్చేయ్! మై హనీ! మై డార్లింగ్ మై స్వీట్ హార్ట్” !.
**** ***** **** **** **** **** **** **** **** **** *** ****
సుబ్బారావు తాను నిల్చొన్న దగ్గర్నుండి రెండడుగులు ముందుకు వేసి బయటకు చూశాడు. గాలివానకి అక్కడున్న సైకిల్ ఎప్పడో తిరగబడిపోయినట్లుంది. అద్దె సైకిల్ కూడానూ. ఏదైనా పాడయితే పీకల మీద కూర్చొంటాడు వెధవ …పోనీ కిందికి దిగివెళ్ళి తెచ్చేస్తే?. కాని ఈ ఈదురు గాలిలో పదిమెట్ల పైకి ఎక్కించి తీసుకురావడం సాధ్యమా? నిర్లిప్తంగా వెనక్కువచ్చి తన స్థానంలో నిల్చొన్నాడు.
ఇంట్లో జానకి ఏం చేస్తోందో ఇవాళే పథ్యం తింది కూడానూ. మళ్ళా ఈ వర్షానికి ఏమైనా వస్తే!. చూరులోంచి కారే నీళ్ళధారలకింద బిందెలూ, గిన్నెలూ పెడుతూ నీరసంగా చేయలేక చేయలేక చేస్తున్న పన్లకి అడ్డం వస్తున్న పిల్లవెధవల్ని దబ దబా బాదేస్తూ…ప్చ్!
“ఒద్దు జానకీ. ఒద్దు అలా విసుగ్గా చూడకు. నీ కళ్ళలో ఆ నిరాశని, విసుగుని భరించే శక్తి నాకు లేదు.
లేదు జానకీ! తప్పంతా నాదే! మూడు రోజులు జ్వరంతో పడిఉన్న పెళ్ళానికి లంఖణాన్నే ఔషధంగా ఇవ్వగలిగాను. నా పిచ్చి జానకీ! ఇక్కడి కొచ్చేయ్. ఇక్కడ కూడా పైనుంచినీళ్ళు కారుతున్నాయి. కాని ఆ పాడు ప్రపంచానికి దూరంగా మనమంతా హాయిగా పడుకోవచ్చు. వచ్చేయ్!”
**** ***** **** **** **** **** **** **** **** **** **** ****
ఎల్లయ్య ఏదో గుర్తొచ్చినవాడిలా లేచి నిల్చొని ద్వారందాకా వెళ్ళి బయటకు చూపుసారించాడు. వర్షంలో జలకాలాడుతూ నిశ్చలంగా నిలిచిఉంది సైకిల్ రిక్షా!
“ఇయాల అద్దెడబ్బులన్నా కిట్టయేమో! ఏం బతుకులో మాయదారి బతుకులు. పూట తిండిక్కూడా గతిలేని మాలాటోళ్ళని చూస్తే ఆ బగమంతుడిక్కూడా లోకువే. అతని కళ్ళలో లచ్చిరూపు మెదిలింది. . ఈ వర్షంలో ఎలాగుందో ఏం చేస్తోందో వర్షంలో తడిసిపోతూ . కాళ్ళకు అడ్డం పడుతున్న చీరనూ. చంకలో జారిపోతున్న బిడ్డనూ సవరించుకొంటూ పరిగెడుతున్న లచ్చి! ఏదో ఇంటి అరుగుమీద. సగం తడిసిపోతూ.. పసివాడిని గుండెలకు హత్తుకొని కళ్ళలో నీటిబొట్లతో ముడుచుకు కూర్చొన్న లచ్చి!
“లచ్చీ నా లచ్చీ? ఏం చేతున్నావే! నువ్వాడ .నేనేమో ఈడ! మన దౌర్బాగ్గిపు బతుకులు చూసి ఎకెక్కి ఏడుత్తున్నావా? ఒద్దు లచ్చీ అలా ఏడవమాకు. నీకు తెల్దా. నీ ఒక్కో కన్నీటిబొట్టు నా గుండెల్లో ఒక్కొక్క గునపంగా దిగుతాదని! రాయే లచ్చీ. నాకు నీవు .నేను నీకు. ఇంకేటీ ఒద్దు రాయే!
**** ***** **** **** **** **** **** **** **** **** **** ****
సెకండ్లు నిమిషాలుగా … నిమిషాలు గంటలుగా మారిపోతున్నాయ్. కాని వారి ముగ్గురికి మాత్రం కాలం స్థంభించింది. చలికి ఆ ముగ్గురూ ఒణుకుతున్నారు. ఒణుకుతున్నవారిని చూసి ఆ ఇల్లు కూడా భయంతో ఒణుకుతోంది. ఆ చీకటి ఇంట్లో తలదాచుకొన్న ఆ మానవుల్ని చూసి వెర్రిగా నవ్వుతున్నట్లు విపరీతంగా ఊగుతోంది మర్రిచెట్టు. ఆ మర్రిచెట్టు ఊడలు ఎప్పడెప్పడు తమని కబళిద్దామా అని చూస్తున్న మృత్యుదేవత కబంధ హస్తాల్లా ఉన్నాయి.
లక్ష్మీపతి మనస్సులో కోరికలు బుసలు కొడుతున్నాయి.
సుబ్బారావు మనస్సులో నిరాశ నిద్ర తీస్తోంది.
ఎల్లయ్య మనస్సులో దు:ఖం కట్టలు తెంచుకొంటోంది.
కాని ముగ్గురు మనుష్యుల్లోనూ అట్టడుగున దాగివున్న భయం అప్పడప్పుడు నిద్రలేచి వికటహాసం చేస్తోంది.
లక్ష్మీపతికి అందమైన అరుణతోబాటు నిన్నటి సంఘటన కూడా గుర్తొచ్చింది.
“పతీ ఒక విషయం అడగనా!”
“అడుగు డార్లింగ్”.
“నా సర్వస్వాన్ని నీకర్పించాను. కాని అప్పడప్పుడు నువ్విచ్చే బహుమతులు తప్ప నాకై నేను నోరు విడిచి ఏదీ అడగలేదు. అవునా?”
“చెప్పరుణా ఈ అందచందాలన్నీ నావి కావడానికి ఏమైనా ఇచ్చేస్తాను.”
“నాకు తెలుసు పతీ నేనడిగింది కాదనవని . ఎందరికో నా శరీరాన్ని అర్పించినా వాళ్ళిచ్చిన డబ్బు నాకు తృణప్రాయం తెలుసా! నీ చేత్తో నేను కోరే ఈ చిన్న బహుమతి ఇస్తే నేనెప్పటికీ నీదాన్నే! ఈ శరీరాన్ని ఇంకొకరు తాకరు!”
“ఇంక ఆ ఊరింపు చాలించి చెప్పు!”
“వీరభద్రయ్యగారి ఇల్లు అమ్మకానికొచ్చిందని నీకూ తెలుసుగా! ఎన్నాళ్ళ నుంచో కోరికగా ఉంది అటువంటి ఇంట్లో ఉండాలని. చుట్టూ కాంపౌండ్, ముందొక గారేజ్. అటాచ్ బాత్రూం. చాలా బాగుందిలే నేనూ చూశా!”
“ఎంతుంటుందో”
“నలభైవేలట! వెధవ ఆ నలభై వేలు నీకు లెక్కలోనివి కావని తెలుసు”
“ఏమిటాలోచిస్తున్నావ్ పతీ! ఆ ఇంటిని ఎంత త్వరలో కొనేసి నన్ను ఆశ్చర్యంలో ముంచేద్దామా అని కదూ!”
“అంత పరధ్యానంగా ఉండకు మరి! కమాన్ ముందుగా డ్రింక్ తీసుకో!” లక్ష్మీపతి ఆలోచనల్లోంచీ తేరుకొన్నాడు.
“అవును ఆ ఇల్లు కొనాలి. ఊరంతటినీ ఊరించిన చిలకని శాశ్వతంగా తన గూట్లోనే బంధించాలి.”
లక్ష్మీపతి పెదవుల మీద చిరునవ్వు మెరిసింది.
రేపు . అతనికి రంగురంగుల ఇంద్ర ధనుస్సులా కనిపించింది.
**** ***** **** **** **** **** **** **** **** **** **** ****
సుబ్బారావుకి విసుగ్గా కోపంగా ఉన్న జానకి ముఖం కళ్ళ ముందు నిలిచింది. ఆ వెనకే నిన్నటి సంఘటన కూడా. “అబ్బబ్బ వెధవ ఇల్లు . వెధవ పిల్లలు. ఛస్తున్నాను చాకిరీ చెయ్యలేక!”
“ఏమిటే నీ గొణుగుడు ఆఫీస్ నుంచి వచ్చిన ప్రాణాన్ని హాయిగా వుండనీయక”
“అవునవును. మీరు హాయిగా ఆ కుర్చీలో అలాగే కూర్చోండి. నేనేమో అరమైలు దూరం నుండి నీళ్ళు మోసుకొస్తూ. ఆ బిందెడు నీళ్ళక్కూడా అడ్డమైన వాళ్ళచేత తిట్ల తింటూ.. ఛీఛీ! ఈ బతుకు బతికేకంటే ఆ నూతిలో పడి ఛస్తే మీకు నాబాధ. నాకు మీ బాధ తప్పుతాయి”
“నోర్ముయ్యవే! మాట్లాడితే ఛస్తాను ఛస్తాను అంటూ.. ఇంట్లోవున్న ఈ నాలుగ్గంటలైనా హాయిగా వుండనీయకుండా.”
“అవునవును మీకే కావాలి హాయి. మీ పెళ్ళాని కక్కర్లేదు. వెధవది స్నానాలు చేయ్యాలంటే బాత్రూం ముందు గంటలకొద్ది పడిగాపులు . దెబ్బలాటలు. చేతులు పడిపోయేటట్లు నీళ్ళు తోడుకోవాలి. పదిమంది కుటుంబాలకు ఒక్క బావి! వీటన్నిటితోనూ నేను ఇరవై నాలుగ్గంటలూ చావాలి. కాని తమరు మాత్రం మహారాజులా కాలుమీద కాలేసుకు కూర్చోవాలి!”
“అబ్బబ్బాఏం చేయమంటావే నన్ను? రేపటినుంచి బిందెల్లో నీళ్లు మోసుకురానా, బావిలోంచి నీళ్ళు తోడిపెట్టనా!”
“మీరవేమీ చెయ్యక్కర్లే. ఇంత కంటే మంచి కొంపొకటి చూసి పెట్టండిచాలు. అక్కడెక్కడో లక్ష్మీటాకీస్ దగ్గర ఓ ఇల్లు ఖాళీ అయ్యిందట. ఇంట్లోనే ఓ కొళాయి, బాత్రూము ఉన్నాయట. ఈ దరిద్రపు కొంప పీడ విరగడయితే చాలు. పది రూపాయలద్దె ఎక్కువైతే నేం. రోజూ ఛస్తూ బతికేకంటే నయం కాదూ!”
“సరేలేవే రేపే వెళ్ళి కనుక్కుంటాన్లే”
ఈ లోకంలోకి మళ్ళా వచ్చాడు సుబ్బారావు. “ఈ వానింకా తగ్గలేదు. ఈ పాటికి ఇంకెవరైనా మాట్లాడేసి అడ్వాన్సు ఇచ్చేశారేమో! “ఈ వర్షం వల్ల ఆ ఇల్లు కూడా దక్కేట్టులేదు.”
సుబ్బారావు దీర్ఘంగా నిట్టూర్చాడు. రేపు… అతనికి మబ్బులు కమ్మిన ఆకాశంలా కనిపించింది.
**** ***** **** **** **** **** **** **** **** **** **** ***
లచ్చి అమాయికమైన మొహం ఎల్లయ్యకు నిన్నటి సంఘటన గుర్తుకు తెచ్చింది.
“మావా!” లచ్చి తన గుండెల్లో తలపెట్టి భోరున ఏడుస్తోంది.
“ఎట్టా మావా! నిన్నటిదాకా వుండడానికి ఒక గూడన్నా వుండేది. ఇప్పడు అదీ లేదు. ఆ వానదేముడిక్కూడా మనమంటే ఏలాకోలమే మావా! లేకపోతే మన గుడిసెనే కూల్చెయ్యాలా… సెప్పు ఛీ మాయదారి దేవుడు.”
“తప్పే లచ్చీ ఆ భగవంతుడ్ని తిట్టమాకే .. మన కర్మకాలి మన గుడిసె కూల్తే ఆ దేవుడేం చేత్తాడే … ఊరుకోయే… ఊరుకో… ఏడవమాక!”
“ఏడవక ఏం సెయ్యనుమావా! ఈ బొట్టడ్ని సూడు… మనిద్దరమైతే ఎండలో ఎండుతాం… వానలో తడుత్తాం… ఇంకా కళ్ళైనా సరిగ్గా తెరవనేదు. ఈడి కెట్టామావా!”
“ఆ దేవుడే మనకు దారి చూపిత్తాడులెయ్యే! ఆ లచ్చయ్యని వంద రూపాయలు
అప్పు అడుగుతా… ఈ రిచ్చాలో బొట్టడ్ని పడుకోబెట్టు… రెండు రోజుల్లో గుడిసె ఏసుకుందాం.”
వానధారల్లా పడుతూనే వుంది… ఎల్లయ్యని ఆలోకంలోంచి ఈ లోకంలోకి లాక్కొచ్చింది.
“ఆ లచ్చయ్య డబ్బిత్తాడో ఇయ్యడో…ఎన్ని తిప్పలు పెడతాడో… ప్చ్! మా లాటోళ్ల బతుకులింతే.”
ఎల్లయ్య కంటిలోంచి రెండుకన్నీటి బొట్లు జారిపడ్డాయి. రేపు… అతనికి కటిక చీకటి ఆవరించిన కాళరాత్రిలా అనిపించింది.
**** ***** **** **** **** **** **** **** **** **** **** ****
కాలచక్రం ఆగకుండా తిరుగుతూనే వుంది.
“అబ్బ నాలుగ్గంటలు ఈ ఇంట్లో గడిపాను” అనుకొన్నాడు లక్ష్మీపతి చేతినున్న వాచీ చూసుకొంటూ… చీకట్లో వాచీ కనిపించని సుబ్బారావు లక్ష్మీపతివైపు కసిగా చూశాడు. అసలు టైము చూడడమే రాని ఎల్లయ్య మాత్రం మోకాళ్ళలోంచి తల పైకెత్తలేదు.
గదిలో చీకటి చిక్కబడుతోంది… సూర్యుడు ఎప్పడు పడమటి కొండలచాటుకి వెళ్ళాడో తెలియనంతగా మబ్బులు కమ్మేశాయి… చల్లని చీరచెంగు ముఖం నిండుగా కప్పుకుని వెక్కి వెక్కి ఏడుస్తున్న ఆడదానిలా ఉంది ఆకాశం!
వర్షం… కాదు కాదు జడివాన… ఉహూ! తుఫాను! ఇవేమీ కాదు… ఇది ప్రళయం… జలప్రళయం…
ముగ్గురి గుండెల్లోనూ గూడు కట్టుకొన్న భయం ఉబికుబికి బయటకొస్తోంది… నల్లని జుత్తు ముఖాన్నంతా కప్పేసినట్లు చీకటి ఆ గదిని పూర్తిగా ఆక్రమించుకొంది.
లక్ష్మీపతి జేబులోంచి సిగరెట్టు తీసి వెలిగించాడు. ఆ చీకట్లో ఆ నిప్పురవ్వ చిన్న ఆశాకిరణంలా మినుకు మినుకు మంటోంది.
సుబ్బారావు కూడా జేబులో ఉన్న ఒక్కసిగరెట్టూ తీశాడు. కానీ వెంటనే అగ్గిపెట్టెలో పుల్లల్లేవన్న సంగతి గుర్తొచ్చి కసిగా జేబులో పడేశాడు. లక్ష్మీపతిని అగ్గిపుల్ల అడగడానికి సంకోచం. ఎల్లయ్య నడగడానికి అహం అడ్డొచ్చాయి.
ఎల్లయ్య కసలు జేబూలేదు… మొలలో చుట్టపీకా లేదు… హోరు మంటున్న వర్షంలో… ఇంటిచుట్టూ ఉన్న నీటిలో కప్పల బెకబెకలు… యమదూతల కిచకిచ నవ్వుల్లా… ముగ్గురి మనస్సుల్లోనూ ఏదో విచిత్రమైన అనుభూతి…
తామున్న ఈ గది తప్ప మిగతా ప్రపంచమంతా ముక్కలు ముక్కలై నీటిలో తేలిపోతోంది… సూర్యుడు లేడు… చంద్రుడు లేడు… భూమి లేదు… అంతా నీరు… నీరు… నీరు… మామూలు నీరు కాదు… నల్లని చిక్కని నీరు! ఆ నీటిలో తాము ఎక్కడికో తేలిపోతున్నారు. గుండెల నిండా నిండిన ఆ అనుభూతి వారిని ఉక్కిరి బిక్కిరి చేస్తోంది.
**** ***** **** **** **** **** **** **** **** **** **** **** ***


“ఢాం” భూమి బద్దలయినట్లుగా శబ్దం! కాని అది పిడుగో మరో శబ్దమో తెలుసుకొనే వ్యవధి వారికి లేకపోయింది.
ఎందుకంటే… .
వందల సంవత్సరాల వయస్సున్న ఆ మర్రిచెట్టు తన ప్రాణంతో పాటు వారి ముగ్గురివీ కూడా తీసుకోదల్చి ఆ ఇంటిమీద పడి శాశ్వతంగా విశ్రాంతి తీసుకొంది.
ముందు క్షణం దాకా… లక్ష్మీపతికి చుట్టూ కాంపౌండ్ తో ముందు గారేజ్ తో ఉన్న అందమైన ఇల్లు కావాలి! సుబ్బారావుకి ఒక కొళాయి, ఒక బాత్రూం ఉన్న చిన్న కొంప కావాలి! ఎల్లయ్యకు తల దాచుకొనేందుకు కొక గుడిసె కావాలి! కాని ఈ క్షణం మాత్రం…..
ఒక్కొక్కరికి మూడేసి గజాల చోటు చాలు రేపటి గురించి కలలుగన్నవారికి తెలియని దొక్కటే మృత్యుదేవత దృష్టిలో అందరూ సమానులేనని!
                                                            *********

Share Button

Translation of Sreelu Pongina Jeevagaddai’s song

Share Button

I am translating the original song written by Sri Rayaprolu Subba Rao

The lyrics given on some other sites have some mistakes, though the meaning is same.

But we we have to keep the original lyrics of the poet.

The eternal living place from where wealth has flown,

The wealthy place where milk has flown,

Descended into this continent India,

Sing the song(of India) with devotion O brother!

All the branches of Vedas birthed here.

The first ever poetry blossomed here.

For the divine rishis like Badarayana(Vyasa),

This(India) is the birth place. O sister !

Crowned with trees in the forests,

The nectar of upanishads is sprinkled here.

Broad mindedness spread every where,

This is the unblemished land O brother!

(from) the sharp knives of Pandavas,

Sparked the great war story,

Enriched the language Telugu,

Sing together the song O sister !

Make the pride of the nation glow,

And the history of the nation shine,

The warriors that were born in the nation.

Know them and sing a song(of them) O brother !

(the one who) terrorized the entire world,

Kakateeya’s knowledge of war,

(use) powerful words which are not worn out,

Group them together and sing a song O sister !

Combining the best (tune) on  veena,

Which can melt even the  hardest of stones,rising your tone,

Bala Bharata as sweet as milk,

Sing a song of that path O sister !

with the breaking waves of Tungabhadra,

which is overflows and touches the sky,

(of) The Telugu kings who never gave up,

Sing a song (of them) O brother !

సెలవా మరి!

(C): Avadhanula Vijaya Lakshmi

Share Button

Guinness Book Of World Records

Share Button
Share Button

New photo made very old

Share Button

I learned this technique in one of photoshop tutorials and used some of my own techniques.

Share Button

Can a wife cope with the death of a husband?

Share Button

Year 2008. Sultry afternoon in Mumbai. I was waiting for that phone call. That was the time when my daughter would call me every day.

Finally I heard the phone ring.

“Amma” said her voice. Her voice was heavy and hoarse. I knew why her voice was so.

“Didn’t you sleep yesterday night? I can guess from your voice” I asked.

“Yesterday night the telephone was continuously ringing. After every half an hour I have to lift the phone?”

“But why do you sleep beside that phone? You can sleep on the other side of the room”

“What if they call and I miss the call?”

The ‘room’ I was talking about was a waiting room out side an ICU in a very big corporate hospital in Mumbai.

Our son-in-law was in that ICU, surgery is done for brain tumor. Only one person for a patient is allowed in that waiting room. And she was the one staying in that waiting room since previous one month.

Eating there, having bath there in common wash room and sleeping there. She would not allow any others to stay there.

There is this land line(inter com) phone in one corner of the waiting room.

Sisters or doctors would call from inside the ICU if some thing urgent is required for the patient. Whoever is sleeping beside the phone would lift it and wake the concerned person by shouting the name.

And my daughter has taken up the job of lifting the phone every time it rings in the night.

She didn’t want to miss a single call. What if she misses a call and that particular call is about her husband? What if it was very urgent and if not attending it leads to serious consequences?.

She was very optimistic about our SIL’s survival. She used to celebrate if there is a very slight movement in his finger.

My heart would miss a beat whenever I thought “what will happen to this girl after his demise(doctors have already expressed that chances of survival are only 1%).

And finally, the doomsday arrived. Early in the morning, the phone rang in the house.

“Only a few hours are left” said my daughter.

We all rushed to the hospital.

“Let me sit beside his bed” she said.

“But what will you do?”

“I will pray that he should pass away in peace” she said.

She was just sitting quietly until he breathed his last breath.

After few hours she retained her composure. First thing she said after she stopped crying “let boys(our two grand sons) not know about their father’s death until tomorrow morning. Let them sleep in peace”(both the boys were at home looked after by one of the relatives).

Then she said “Do bring the body to the house tomorrow. The boys should have a last look of their father”

Within one month of our SIL’s demise, our younger grand son’s birth day came.

“Because his father is not there he should not forego his pleasures in life” she said. And celebrated his birthday.

“Even though my parent’s support is there, I should earn” she said and found a good job within two months.

Yes a woman can cope with the death of her husband if she decides to be her children’s father and mother both and if she decides to become empowered within herself.

Please see also this post of my daughter trying to rebuild her life.

The Power of Beginnings.

Share Button

తెలుగు గొప్పదనం

Share Button

1.Literature: If I write every thing , it will be a huge book. So I will be as brief as possible. Telugu has vast grammar rules for prose and poetry. I think the following grammar rules are not there in Hindi and English(I don’t know about other languages) If I am wrong please indicate.

Before explaining everything in detail, I will give a brief description.

Sandhulu,samasalu,alankaralu,chandhassu, satakalu,tongue twisting poems, poems with single consonant,palindrome poems, ashtavadhanam,satavadhanam,some special words make Telugu different from other languages.

Sandhulu(సంధులు): When two words combine, they form a new word, changing some syllables of original words.

Ex: Deva+Indra becomes Devendra. This is called Guna Sandhi

దేవ+ఇంద్ర=దేవేంద్ర (గుణ సంధి). There are seven types of sandhis. You can see the link below:

savan durga sandhi telugu

Samasaalu(సమాసాలు):To explain it simply, when two words having different meanings are connected by any other word and the other word is omitted, and a new word is formed it is called samasamu(సమాసము)

Ex: Raju yokka bhatudu(a soldier of a king) becomes rajabhatudu(king’s soldier). Here the word ‘yokka’ is ommitted.

రాజు యొక్క భటుడు=రాజభటుడు

For details you can see the link below

https://www.andhrabulletin.in/AB_Telugu/telugu_vyaak_samasalu.php.

Alankaralu:(అలంకారాలు):If two words are combined, the second word describing the first, it is called ‘alankaramu’(అలంకారం)

Ex:Samsarasagaram:(సంసార సాగరం)

samsaram means family

sagaram means ocean

sansarasagaram means ocean like family in the above word ‘like’ is omitted.

Sanskrit poet Kalidasu is famous for ‘Upamanalamkaram’

In our daily life we use many such alamkaras without our knowledge.

telugu grammar alankaralu | అలంకారములు | alankaram in telugu grammar | telugu grammar alankar | telugu grammar | telugu vyakaranam | telugu vyakaranam book | bala vyakaranam telugu.

Poetry rules:There are more than 20 types of poems in Telugu all having their own rules, which are called chandhassu(చంధస్సు) . It is difficult to explain each of them.

Ex:Kandapadyam, aataveladi, teta geeti, utpalamala,champakamala, etc etc

కంద పద్యం,ఆటవెలది,తేట గీతి,ఉత్పలమాల,చంపకమాల

Satakamulu(శతకములు): They are collection of 100 poems written by one poet,usually ending with the same phrase or word, which is called ‘makutam’(మకుటం)

Ex:Sumati satakam, vemana satakam, Bhaskara Satakam, Sri kala hasti satakam etc etc(సుమతి శతకం, వేమన శతకం,భాస్కర శతకం, శ్రీ కాళహస్తీశ్వర శతకం etc etc)

Vemana Satakam ends with the phrase”Viswa daabhi rama vinura vema”

Tongue twisters in the form of poems: I think in no other language there is a poem as tongue twister.

The following poem is from Potana Mahabharatam, which is a tongue twister.This is from Gajendra moksham

అడిగెద నని కడువడి జను

నడిగిన దను మగడ నుడుగుడని నెడ నుడుగున్

వెడ వెడ చిడిముడి తడబడ

నడుగిడు నడుగిడదు జడిమ నడుగుడు నెడలన్

Adigedanani kaduvadi janu
nadigina danu maguda nudugadani nada yudugun
vedaveda sidimudi tadabada
nadugidu nadugidadu jadima nadugidunedalan

(Laksmi, to ask her husband where he is going, swiftly goes forward a few steps. Again she hesitates to go forward because her husband may feel bad,and steps back. On a second thought, her hair all getting deshelved, she walks swiftly a few steps forward with quivering legs)

Poems with only one consonant:

Share Button

How are widows treated in modern India?

Share Button

We lost our beloved son in law in 2008.

He had brain tumor and he was in the hospital for 45 days. During those entire period of forty five days my daughter stayed entirely in the hospital.

As soon as we admitted him in the hospital, the doctors told that there are little chances of survival.

In spite of doctor’s prognosis, she was still hopeful that he would survive.

We were mentally prepared for son in law’s demise, but we were worried much about our daughter.

How will she react on that day? Can we control her? What if she tries to do some undesired sad things?

Finally after doctor’s word of death, we all gathered and gave her as much confidence and as much courage as we could give.

For the sake of her two children she could somehow maintain her composure.

I took one month leave and during the entire month gave her as much confidence as I could. Finally all of us came to a decision and I returned to the work in Bhubaneswar.

The true story begins here.

During her stay in the hospital, our daughter lost much weight and all her dresses became very loose and she was really looking old in those dresses.

I pestered her to buy new clothes. After I had returned to Bhubaneswar, that is nearly four months after the demise of our son in law, she along with one of her cousins went to market and bought 3–4 dresses.

She did not feel any thing unusual to show her new dresses to neighbors and relatives.

This resulted in a huge hue and cry among relatives.

“She has purchased new clothes!”

This remark was made even by youngsters (Who consider themselves modern) and old people as well, in a satirical way.

One lady who is in her forties advised our daughter not to buy new clothes for one year and even if she bought, not show them to others.

My daughter called me over telephone and told every thing, crying in agony.

All the confidence, all the courage, we gave her for one whole month was shattered in few minutes.

The next morning I went to Vizag and met that lady and asked her about her advice to my daughter.

“I advised her like that because I wanted to protect her from nasty remarks made by others”, she said.

“See I appreciate your concern for her. But to protect her you should have said, ‘You go and purchase whatever you need. Don’t be afraid of those people who make nasty remarks’. That way you could have built more confidence in her and reduce her grief and your protection would have been more effective”

Next time when you meet a woman who lost her husband, I think you know how to behave.

Please see also this post of my daughter trying to rebuild her life.

The Power of Beginnings.

Share Button

What makes a person mature

Share Button

In march 2008 our beloved son-in-law breathed his last breath. He left behind him his wife(our daughter) and two sons. Elder one P was nine years old and younger one J was four years old then.

During their father’s last hours these two boys were left in the house with some relatives ; while all of us were in the hospital. While returning from the hospital all of us promised to each other that we would not reveal the fact to P until next day morning before his father’s body is brought home. We returned home keeping our faces as sober as possible. Whenever anybody could not control, they would go to some other room and cry silently.

Next day morning we gave the elder one early breakfast and prepared our selves to reveal the fact to him. Our son some how gathered courage and told him every thing. P cried hard for half an hour.

After half an hour, he wiped his tears and announced that he will tell his younger brother about his father’s death.

He fetched from somewhere his father’s shirt and wore it. He went to his brother and woke him up.

The conversation went like this:

“Annayya(big brother) why are you wearing daddy’s shirt?”

“J ! from today on wards I will be your daddy”

“But why annayya?”

“Because our daddy is no more.”

“What is that no more annayya?”

“He went to meet God and will never come back”

“Then you will be my daddy?”

“Yes .That’s why I am wearing this shirt”

J sat on his bed and hugged his annayya tightly.

“chinna daddy!” (little daddy) he said still hugging.

From that day on wards P behaved like a father with his brother.

Today J is afraid of nobody except his brother.

What one thing makes someone a very mature person?

Responsibility!

How did my daughter cope with her grief?

Please read http://solomom.in/the-power-of-beginnings/.

Share Button